Türkiye'de bir yabancının çalışabilmesi için, işe başlamadan önce çalışma izni alınması zorunludur. İzin, yabancının kendisine değil, onu çalıştıracak işveren ve işyeri üzerinden verilir. Bu yüzden sürecin önemli bir kısmı işverenin sorumluluğundadır.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Başvuru şartları ve istenen belgeler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından güncellenebilir. Güncel şartları talebinize göre birlikte kontrol ederiz.
Başvuruyu kim yapar?
Çalışma izni başvurusu işveren tarafından, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na elektronik ortamda yapılır. Personel yurt dışındaysa süreç iki taraflı ilerler:
- Yabancının başvurusu: Aday, bulunduğu ülkedeki Türk büyükelçiliği veya konsolosluğuna çalışma vizesi için başvurur ve bir başvuru numarası alır.
- İşverenin başvurusu: İşveren, bu başvuru numarasıyla birlikte Bakanlığa çevrim içi çalışma izni başvurusu yapar ve istenen belgeleri sisteme yükler. Bu başvurunun, yabancının konsolosluk başvurusundan sonraki kısa yasal süre içinde yapılması gerekir.
- Değerlendirme: Bakanlık başvuruyu değerlendirir. Eksiksiz yapılan başvurular kanunen 30 gün içinde sonuçlandırılır; eksik belge varsa bu süre uzar.
- Vize ve giriş: İzin onaylanınca yabancı çalışma vizesini alır ve Türkiye'ye gelir. Çalışma izni, geçerli olduğu süre boyunca ikamet izni yerine de geçer.
- Sigorta girişi: Personel işe başlamadan önce sosyal güvenlik girişi yapılır.
Türkiye'de geçerli ikamet izniyle bulunan bir yabancı için ise başvuru doğrudan yurt içinden yapılabilir.
Bakanlık neye bakar?
Başvuru değerlendirilirken yalnızca yabancı çalışana değil, işyerinize de bakılır. Değerlendirme kriterleri arasında genellikle şunlar bulunur:
- İşyerinde çalışan Türk vatandaşı sayısı ile yabancı çalışan sayısı arasındaki oran,
- İşyerinin mali yeterliliği (sermaye, ciro gibi göstergeler),
- Yabancıya ödenecek ücretin pozisyona uygun düzeyde olması,
- Pozisyonun niteliği ve yabancının bu pozisyon için mesleki uygunluğu.
Bu kriterleri karşılamayan bir işyerinin başvurusu reddedilebilir. Bu nedenle başvurudan önce ön uygunluk kontrolü yapmak, zaman ve masraf kaybını önler.
Hangi belgeler istenir?
Belge listesi başvuru türüne ve işyerine göre değişir. Genellikle şu belgeler istenir:
- Yabancının pasaportunun sureti ve vesikalık fotoğrafı
- İmzalı iş sözleşmesi veya iş teklifi
- Şirketin kuruluş ve ortaklık yapısını gösteren ticaret sicil belgeleri
- Son döneme ait bilanço ve gelir tablosu veya ilgili mali belgeler
- Pozisyon gerektiriyorsa diploma, ustalık veya mesleki yeterlilik belgesi
İzin ne kadar süre geçerlidir?
İlk başvuruda verilen çalışma izni genellikle en fazla 1 yıl sürelidir. Süre dolmadan yapılan uzatma başvurularıyla izin, ilk uzatmada 2 yıla, sonraki uzatmalarda 3 yıla kadar uzatılabilir. Uzatma başvurusunun izin bitmeden önce yapılması gerekir; tarihleri takip etmek bu yüzden önemlidir.
İzinsiz çalıştırmanın sonuçları
- İşveren için: Çalışma izni olmadan çalıştırılan her yabancı için ayrı ayrı ağır idari para cezası uygulanır.
- Çalışan için: İdari para cezası, sınır dışı edilme ve Türkiye'ye giriş yasağı söz konusu olabilir.
Bu süreçte biz ne yapıyoruz?
Prestij Danışmanlık olarak çalışma izni sürecini baştan sona biz yürütüyoruz: ön uygunluk kontrolü, belge listesinin hazırlanması, başvurunun yapılması, Bakanlık yazışmalarının takibi ve uzatma tarihlerinin hatırlatılması. Sizden yalnızca firma belgeleri ve imzalar istenir. Personelin Pakistan'dan getirilme süreci için Pakistan'dan işçi getirme rehberimize bakabilirsiniz.